Cvt Şanzıman Nedir, Nasıl Çalışır ?

https://www.youtube.com/watch?v=fNVHD9HbofI

Cvt Şanzıman Nedir, Nasıl Çalışır ?

Merak Edilenler Hakan YÜCEL Okunma Sayısı : 1.150

Cvt şanzıman yani Continiously Variable Transmission olan şanzıman tipinin Türkçe karşılığı Sürekli Değişen Oranlı Şanzıman olarak adlandırılmaktadır. CVT şanzıman tipinin çalışma sistemini inceleyeceğiz birlikte.

CVT Şanzıman Nasıl Çalışır ?

cvt şanzıman

cvt şanzıman

CVT şanzımanda dişli bulunmuyor. Onun yerine makaralar vardır. Bu makaraların yalnızca üst ve alt sınırı bellidir. Onun dışında bu üst ve alt sınır arasında teorik olarak sonsuz vites bulunur. Bu sayede aracın hızına bağlı olmaksızın yalnızca motor hızına bağlı kalarak sistem en uygun vites seçimini yapabilmektedir. Sistem bunun üzerine kuruludur. Altta görüldüğü üzere demirden bir adet kayış ve iki adet yuvarlak şeklinde çark bulunur.Sizin araç kullanımınıza bağlı olarak kayışlar büyük dişli ve küçük dişli arasında açı ayarlaması yaparak aracınız için en uygun viteste seyretmenize olanak veririler. Porsche yarış bölümü müdürü olan Max Welty, “CVT’ nin birbirinden farklı bir çok durum altında optimal kontrola izin verdiğini, bunun spor arabalar için özellikle önemli olduğunu, konfor ve sportifliğin ideal kombinasyonu için Porsche’ nin CVT tip kontrol stratejisini geliştirdiğini” söylüyor.

Otomobil devleri, hem benzinli hem de elektrikli motora sahip olan hybrid (melez) modeller üretmek için kıyasıya bir yarışa başladı. Japonya’dan sonra ABD ve AB ülkelerinde hybrid otomobillere talep 5 yılda 15 kat arttı. Pazarın 200 milyar doları bulması bekleniyor. Üstelik hybrid otomobillerde CVT veya ECVT şanzımana sahiptir.

1950’li yıllarda Hollandalı Van Doorne tarafından geliştirilen sistem, metal bir kayışın, iç yüzeyleri konik bir çift kasnak arasında çalışma prensibine dayanıyor. Aslında scooterlardaki aktarma sistemiyle aynı prensibe sahip CVT’de herhangi bir dişli olmadığı için sürekli değişken oranlı şanzıman olarak adlandırılıyor. CVT şanzımanlarda sadece bir başlangıç ve bitiş oranı bulunuyor. Motor devri ve hıza bağlı olarak aktarma oranı, bu iki oran arasında sürekli değişiyor.(Şekil 2)

Bir makine Mühendisi ise CVT şanzıman hakkında şunları söylemektedir:“Bu şanzıman bize sonsuz vites sayısını teorik olarak vermektedir. Çünkü 1950 yıllarda denenen traktörlerinde sistem gibi büyükçe koni tarzı bir parça düşünün bunun üzerinde gezen bir kayış her noktasında farklı bir çap değerine sahip olacaktır. Koninin kesitini alırsanız ve koni üzerinde ilerleseniz durum anlaşılacaktır. 2 mm sonra koninin bu noktadaki açı azalacak ve böylece devam edecektir. Bu şu demektir: Elimizde sonsuz çapta dişli bulunmaktadır ve istenilen noktaya giderek bu çap değeri yakalanabilir. O zaman da istenilen tork değeri belli noktada yakalanabilir , elektronik de devreye girince bu noktanın neresi olduğu saptanmakta ve araç devamlı değişen bir vitesli araç gibi hareket etmektedir. Minimum benzin sarfiyatını elde etmek için çok iyi bir yoldur.

Tabiî ki ortada dişli olmayınca vites geçişlerindeki sarsıntı yaşanmayacak ve aynen elektrikli motor gibi devir artınca hızın artması gibi devamlı ve sabit tork yakalanacaktır. Bu konuda hibrit motor teknolojili araçları incelemenizi şiddetle öneririm , gelecekte bütün yeni nesil araçlar bu şekilde motorlar ile donatılacaktır. Buna Türkiye’de Avrupa Birliği meselesinden dolayı uymak zorundadır. Çünkü istenen emisyon değerleri artık klasik araçlarımızla yakalayamayacağımız kadar düşük olacaktır.”

Artık CVT’ nin zamanının geldiği anlaşılmaktadır.Bunun iki sebebi vardır:

Birincisi; en son teknoloji CVT’ lerin otomobillere uygulanmasıyla sağlanan yakıt ekonomisi ve sürüş performansı açısından bugünün karmaşık ve pahalı vites kutularını karşılaması, bunların pratik ve ekonomik olma sınırlarına yaklaşmış olmalarıdır.
İkincisi ise yakıt tüketimine (Amerika’da CAFE şartları) ve egzoz emisyonuna dair giderek daralan sınır değerlere sahip yönetmelikler otomotiv mühendisleri üzerinde bir baskı oluşturmuş ve yüksek verimli , kararlı durumda çalışan motorların sınırlı devir sayısı kuşağı içerisinde çalıştırılması ve kullanılması durumunu düşünmelerine neden olmuştur.
Taşıt hızına bakılmaksızın motor hızının kontrol edilebilmesi CVT’ lerin mükemmel olarak üstesinden gelebildiği bir durumdur. Bu da CVT ‘ yi oldukça çekici hale getirmektedir. Daha da ileri gidilirse, bu çevreyle ilgili yeni yönetmeliklerin değişik tiplerdeki güç kaynaklarını kullanan hybrid taşıtların geliştirilmeleri konusunda bir baskı oluşturacağı düşünülmektedir.

CVT Tipleri

Ana olarak 5 ayrı katagoriye ayrılır. Bunlar çekmeli,sürtünmeli,hidrokinetik,hidrostatik ve elektrikli tiplerdir.
1- PIV ZİNCİR TAHRİKLİ : Bizim yukarıda anlattığımız sistem. Otomobil firmaları arasında en çok kullanılan modekl. 2 çark ve bir kayıştan oluşarak aracın en uygun vitesine karar verir.
2- KUM DÜZ KAUÇUK : zincir tahrikliyle aynı sistemdir. Yalnızca zincir yerine kauçuk kullanılır. Kullanılma nedeni sürtünme katsayısının daha fazla olmasıdır.
3- Çekme Gücü Tahrikli CVT : Bu sistem diğerlerinden farklıdır.Elasto, hidrodinamik akışkan filmi kullanır ve döner makaralardan diğerlerine güç iletir.
4- HİDROSTATİK CVT : Pompa ve motordan meydana gelir. Pompa motor basıncını değiştirerek vites ayarlaması yapar.
5- HİDRODİNAMİK CVT : Türbin ve statordan oluşur.

ÖNE ÇIKARAN ÖZELLİKLERİ :

  • Sessiz çalışır
    Bakım gideri çok düşük
    Sarsıntısız sürüş sağlar
    Yakıtı düşüktür
    Sürüş konforu sağlar

CVT Şanzıman Kullanan Araçlar

Audi A6, Nissan Murano SUV, Nissan Micra, Honda Civic, Honda City, Toyota Prius, Fiat Albea, Subaru G3X, Subaru HM-01, Avrupa Ford Fiesta 1.3 lt. ve Ford Escort 1.6 lt. gibi araçlar CVT şanzımanlı araçların başlıcalarıdır.

Sosyal Ağlarda Paylaş

Hakan YÜCEL {Hakan YÜCEL}

Otomobil tutkunu, bilgini, alimi..

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir